Bilindiği gibi ticaret ifadesi kavramsal olarak mal veya hizmetin satın alınması ve satılması işlemlerini kapsamaktadır. Bu sürecin elektronik ortamda, İnternet üzerinde yapılması E-Ticaret kavramını ortaya çıkarmıştır.
Bilindiği gibi “ticaret” ifadesi kavramsal olarak “mal veya hizmetin satın alınması ve satılması“ işlemlerini kapsamaktadır. Bu sürecin elektronik ortamda, İnternet üzerinde yapılması E-Ticaret kavramını ortaya çıkarmıştır. E Ticaret, mevcut işinizin elektronik ortama aktarılmasıdır. Bu bakımdan E-Ticaretin ana hedefi, ticari işlemlerin elektronik ortamda en basit, hızlı, verimli ve güvenli şekilde yapılmasıdır.
Ürünlerin ve hizmetlerin e-katalog larda düzenli bir şekilde müşteriye sunulması, siparişin basit bir şekilde alınması, satın alma işleminin kolaylıkla ve güvenlik içinde gerçekleştirilmesi, ve ürün ya da hizmetin en hızlı şekilde müşteriye ulaştırılması eticaret in ana hatlarını oluşturur. Kısacası e-ticaret, bir şirketin iş yapma olanaklarını 24 saat-365 gün devamlılığı içinde bütün dünyaya sunmasıdır.
E-ticaretin amaci mal ve hizmet maliyetlerini düşürmek ve müsteriye hizmet zamanlamasi ve kalitesini iyilestirmektir. Yeni ekonomide, bilgi çağinda elektronik ticaretin bu ilk adimlari büyük bir iş stratejisi olarak ortaya çikmaktadir. Bilgisayar teknolojilerindeki ve telekomünikasyon sistemlerindeki gelişmeler işin yapilma şeklini değiştiren yeni uygulamalara kapilari açmistir. Birçok degisik büyüklükteki firmalar elektronik ticaret stratejisini ya başlatmiş durumdalar ya da çok yakin bir gelecekte bunu planlamaktadirlar.
Müşteri beklentilerindeki mal ve hizmet arzındaki artış, iş dünyasındaki rekabeti küresel ölçekte zorlaştırmaktadır. İşadamları buna uyum sağlamak için organizasyonlarını ve çalışma tarzlarını değiştirmekte, firma-müşteri-tedarikçi arasıdaki bariyerleri İnternet ve E-Ticaret ile kaldırmaktadır.
Elektronik ticaret son yıllarda dikkatleri üzerine çekmesine ragmen, 20 yıldan beri çesitli şekillerde varliğini sürdürmektedir. EDI (Elektronik Data Intercharge) ve EFT (Elektronik Funds Transfer) teknolojileri 1970’li yillarin sonlarinda kullanilmaya başlanmiştir. Kredi karti kullaniminin artmasi, ATM (Automated Teller Machines) makinalarinin yayginlaşmasi ve telefon bankaciliginin gelişmesi 1980’lerde elektronik ticarete yön vermistir. Telefon, faks, televizyon, elektronik fon transferi (EFT), elektronik veri iletişimi (EDI) gibi araçlar, halen ticari uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Örnek olarak, telefonla sipariş vererek, kredi kartı ile ödemede bulunmak da tanımı gereği bir e-ticaret uygulamasıdır.
EDI (Electronic Data Interchange) gibi e-ticaret teknolojilerinin uygulanması ile şirketinizin ölçülebilir bir şekilde ne kazanç sağladığını ve şirketinize ne yararlar getirdiğini belirlemenize yardımcı olacaktır. EDI sistemi, elektronik iletişim sisteminde satıcı ve müşteri arasında kağıt ve iş gücüne dayalı ilişkiyi tümüyle değiştirmektedir. EDI yalnız başına ticari bilgi alışverişini standart hale getiren bir metoddur.
Fakat bu gelişmelerden hiçbirisi tek basina Internet kadar elektronik ticaretin gelişmesinde büyük bir rol oynamamiştir.
Internet teknolojisi, hizmetler sektöründe global ticaret üzerinde derin bir etkiye sahiptir. Bilgisayar yazilimi, eglenceye dönük ürünler (Filmler, videolar, oyunlar, müzik ses kayitlari), enformasyon hizmetleri (Veri tabanlari, online gazeteler), teknik enformasyon, ürün lisanslari, finansal ve profesyonel hizmetler (İş ve teknik danismanlik, muhasebe, mimari tasarim, hukuki danismanlik, seyahat hizmetleri vs.) elektronik ortamda yapilmaktadir. Bu ticari işlemlerde arti deger online olarak gerçeklesmektedir. Global enformasyon altyapisi, yeni ticari işlem şekillerini kolaylaştirip, maliyetlerde dramatik düşüşlere yol açarak, hizmetlerde ve diğer alanlarda, ticareti kökten değiştirmek potansiyeline sahiptir.
E-Ticaret ile daha esnek yapıya kavuşan, tedarikçileri ile daha yakın çalışan, müşterilerinin beklenti ve ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren firmalar da, global ölçekte değişim yaşamaktadır. E-Ticaret, firmalara en iyi tedarikçiyi seçme ve tüm dünyaya satış yapma imkanı sunmaktadır.
Online müşteri, Internet üzerinden satıcının Web sitesine girer. Burada bir ürün satın almak istediğine karar verir ve kendisi hakkında verdiği bütün bilgilerin şifrelendiği "Transaction Server"a yönlendirilir. Siparişini onayladığı anda, bilgiler net üzerinden özel bir geçiş yoluyla ödemeyi yapan veya ödemeyi teslim alan bankaların bu işlemi onayladıkları veya reddettikleri Network işleme mekanizmasına ulaşır. Bütün bu işlemler 5-7 saniyeden fazla sürmez. Günde bir kaç sipariş alan satıcılardan, binlerce sipariş alan satıcılara kadar değişik ihtiyaçları karşılayacak şekilde farklı ödeme sistemleri vardır. "Secure Socket Layer" (Güvenli Soket Katmanı) sayesinde e-ticaret güvenli bir hale gelmiştir.
Internet birbiri ile bağlantılı bilgisayarların oluşturduğu yapıdan müteşekkil bir ağdır. Ancak bu ağ sadece bir yada bir kaç taneden oluşmayıp ağların ağıdir. Bu küresel bilgi sistemi Şekil de görüldüğü üzere sunucu adı verilen bilgisayarlar üzerindeki bilgiler sayesinde genişlemektedir. Internet teknolojilerinin hızla ilerlemesi ile bu kapsamda sıkça konu olabilecek diğer bir tanım da Intranet ve Extranetdir. Intranet belli bir organizasyona İnternet teknolojilerini kullanarak kurulan bilgisayar ağıdır. Bunu bir tür lokal İnternet olarak da ifade edebiliriz. Ofis otomasyonlarının hızla yaygınlaştığı şu günlerde Intranet sayesinde bir organizasyonda iletişim daha hızlı ve kolay, koordinasyon imkânı daha da artmaktadır.
Extranet ise şirketlerin kendi aralarında veya belirli müşterileri ile bilgi alışverişinde/ticari ilişkide bulundukları ve üçüncü taraflara kapalı olan uygulamalardır. Bu uygulamalarda EDI (electronic data interchange) adı verilen bir yöntem kullanılmaktadır. EDI, 1990’lı yılların ortalarında ABD ve Avrupa’da yoğun olarak kullanılmaya başlanmıştır.
E ticareti bir mal ya da hizmet üreten her tüzel kişi yapabilir. Bilhassa imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için ucuz ve sürekli satış getiren bir pazar olarak eticaret tercih edilmelidir. Aynı şekilde ülkeye yurtdışından mal ithal eden, ithal ettiği malların az bulunur olmasına önem gösteren şirketler için e ticaret bulunmaz fırsattır. Çünkü ülkenin her tarafında, ürünleri ile ilgili, müşterilerine bıkmadan usanmadan yüzlerce sayfalık doğru bilgi verebilecek 7 gün 24 saat çalışan bir mağazası ve personeli var demektir
E-Ticarette taraflar dört ayrı başlıkta incelenmektedir;
Firma-Firma: Firmaların elektronik ortamda tedarikçiye sipariş vermesi, faturalarını temin etmesi ve bedellerini ödemesi bu bölümde değerlendirilmektedir. 1999 yılı verilerine göre; Firma-Firma kategorisindeki ticari işlemler, E-Ticaret cirosunun %90’nını oluşturmaktadır.
Firma-Müşteri: www teknolojisindeki hızlı gelişmeler sonucunda ortaya çıkan Sanal Mağaza uygulamaları ile İnternette firmalar elektronik ortamda; bilgisayardan otomobile, kitapdan pizzaya birçok ürünün doğrudan tüketiciye satışını yapmaya başlamıştır.
Firma-Kamu : Firmalar ile kamu kuruluşları arasındaki ticari işlemleri kapsayan bu bölümde kamu ihalelerinin İnternette yayınlanması ve firmaların elektronik ortamda teklif vermeleri ilk örnekleri oluşturmaktadır. E-Ticaretin yaygınlaşmasını desteklemek amacı ile kamunun vergi ödemeleri, gümrük işlemleri de sanal dünyaya taşınmaktadır.
Birey-Kamu : Henüz yaygın örnekleri olmayan bu kategoride ehliyet, pasaport başvuruları, sosyal güvenlik primleri ile vergi ödemeleri, vb. uygulamalar ile Elektronik Devlete geçişin sağlanması planlanmaktadır. İngiltere hükümeti, 2005 yılında tüm kamu hizmetlerinin elektronik ortamda yapılabileceği ve Elektronik Devlet’e geçişin tamamlanacağını duyurmuştur. 2002 yılına kadar ise tüm okul ve kütüphanelerin İnternet bağlantılarının sağlanması planlanmaktadır. Avustralya da birçok kurum internet üzerinden servis vermektedir.
